Νέα Ζηλανδία: Ο Λάξον απέναντι στον Χίπκινς στις εκλογές της 7ης Νοεμβρίου

Ποιοι είναι υποψήφιοι

Ο Κρίστοφερ Λάξον, ο πρωθυπουργός, ηγείται του κεντροδεξιού Εθνικού Κόμματος. Το κόμμα ξεκίνησε την προεκλογική του εκστρατεία στις 27 Σεπτεμβρίου με δέκα δεσμεύσεις, μεταξύ των οποίων η οικονομική ανάπτυξη, η μη επιβολή νέων φόρων και η μεγαλύτερη σε διάρκεια γονική άδεια μετ' αποδοχών.

Ο Κρις Χίπκινς, πρώην πρωθυπουργός, ηγείται του κεντροαριστερού Εργατικού Κόμματος, του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης. Το Εργατικό Κόμμα προτείνει φόρο υπεραξίας στις πωλήσεις ακινήτων για την επιδότηση των επισκέψεων στον γιατρό.

Το Εθνικό Κόμμα κυβερνά με δύο μικρότερα κόμματα: το ACT Νέας Ζηλανδίας, ένα κόμμα του κλασικού φιλελευθερισμού με επικεφαλής τον Ντέιβιντ Σίμορ, και το «Πρώτα η Νέα Ζηλανδία», ένα εθνικιστικό κόμμα με επικεφαλής τον Ουίνστον Πίτερς. Στην αντιπολίτευση βρίσκονται επίσης το αριστερό Κόμμα των Πρασίνων, με επικεφαλής τη Μαράμα Ντέιβιντσον και την Κλόι Σουόρμπρικ, και το Κόμμα των Μαορί (Te Pāti Māori), ένα κόμμα για τα δικαιώματα των Μαορί με επικεφαλής την Ντέμπι Νγκαρέουα-Πάκερ και τον Ραουίρι Ουαϊτίτι.

Πώς διεξάγεται η ψηφοφορία

Κάθε ψηφοφόρος έχει δύο ψήφους: μία για κόμμα και μία για τοπικό υποψήφιο. Η κομματική ψήφος καθορίζει το μερίδιο κάθε κόμματος στις 120 έδρες. Ένα κόμμα χρειάζεται το 5% της κομματικής ψήφου, ή μία τοπική έδρα, για να εισέλθει στο Κοινοβούλιο. Το σύστημα ονομάζεται μικτό αναλογικό (mixed-member proportional) ή MMP.

Οι τοπικές εκλογικές περιφέρειες, που ονομάζονται «electorates», αναδεικνύουν 71 έδρες, καθεμία από τις οποίες κερδίζει ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους. Οι κομματικές λίστες καλύπτουν τις υπόλοιπες 49. Προστίθενται επιπλέον έδρες αν ένα κόμμα κερδίσει περισσότερες περιφέρειες από όσες έδρες δικαιούται βάσει της κομματικής του ψήφου.

Οι ψηφοφόροι πρέπει να έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους έως τις 25 Οκτωβρίου. Σε αντίθεση με προηγούμενες εκλογές, δεν μπορούν να εγγραφούν την ημέρα της ψηφοφορίας. Η ψηφοφορία στο εξωτερικό αρχίζει στις 21 Οκτωβρίου και η πρόωρη ψηφοφορία στις 26 Οκτωβρίου. Τα εκλογικά τμήματα είναι ανοιχτά από τις 9 π.μ. έως τις 7 μ.μ. τοπική ώρα στις 7 Νοεμβρίου.

Πώς έφτασε ως εδώ η αναμέτρηση

Μετά τις προηγούμενες εκλογές, στις 14 Οκτωβρίου 2023, το Εθνικό Κόμμα σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το ACT και το «Πρώτα η Νέα Ζηλανδία». Ο Λάξον ανακοίνωσε την ημερομηνία των εκλογών αυτών στις 21 Ιανουαρίου 2026.

Το Εθνικό Κόμμα και το Εργατικό Κόμμα ξεκίνησαν αμφότερα την προεκλογική τους εκστρατεία στο Όκλαντ στις 27 Σεπτεμβρίου. Το Κοινοβούλιο διαλύθηκε την 1η Οκτωβρίου. Στις 4 Οκτωβρίου η γενική κυβερνήτης Σίντι Κίρο υπέγραψε το εκλογικό διάταγμα (writ), την επίσημη εντολή για τη διεξαγωγή των εκλογών. Η υποβολή υποψηφιοτήτων λήγει το μεσημέρι της 8ης Οκτωβρίου.

Η προεκλογική εκστρατεία των κομμάτων επικεντρώνεται στο κόστος ζωής, την οικονομία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Ο Λάξον έχει αποκλείσει τη συνεργασία με το Κόμμα Ευκαιριών (Opportunity Party), ένα κεντρώο κόμμα χωρίς έδρες στο Κοινοβούλιο. Ο Πίτερς έχει αποκλείσει τη συνεργασία με το Εργατικό Κόμμα.

Τι ακολουθεί

Τα προσωρινά αποτελέσματα δημοσιεύονται σταδιακά από τις 7 μ.μ. τοπική ώρα στις 7 Νοεμβρίου. Η Εκλογική Επιτροπή ανακοινώνει τα επίσημα αποτελέσματα στις 27 Νοεμβρίου.

Το κόμμα ή η ομάδα κομμάτων που διαθέτει την πλειοψηφία των εδρών σχηματίζει την κυβέρνηση. Μόνο μία φορά από το 1996 ένα κόμμα έχει κερδίσει μόνο του την πλειοψηφία, γι' αυτό τα κόμματα συνήθως διαπραγματεύονται έναν συνασπισμό ή μια συμφωνία στήριξης. Μετά τις εκλογές του 2023, ο Λάξον ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 27 Νοεμβρίου 2023.