Wybory w Sudanie Południowym zaplanowane na 22 grudnia, rejestracja wyborców jeszcze się nie rozpoczęła

Kto kandyduje

Salva Kiir rządzi Sudanem Południowym od uzyskania niepodległości w 2011 r. i nigdy nie stanął do wyborów. Jest kandydatem Ludowego Ruchu Wyzwolenia Sudanu (SPLM), dawnego ruchu rebelianckiego, który rządzi krajem.

Kornelio Kon Ngu, wiceprzewodniczący parlamentu do czasu jego rozwiązania, ogłosił 31 sierpnia start z ramienia Narodowego Sojuszu Partii Politycznych. Twierdzi, że rozwój koncentruje się w stolicy, Dżubie. Tijwog Agwet, duchowny i były doradca prezydenta ds. religijnych, ogłosił 22 września start jako kandydat niezależny; w kampanii mówi o pokoju, jedności i usługach publicznych.

Issa Muzamil Sebit Makelele, prawnik i były przewodniczący Izby Adwokackiej Sudanu Południowego, uzyskał 23 września poparcie swojego ugrupowania, Narodowego Ruchu Patriotycznego, które nie podpisało porozumienia pokojowego z 2018 r. Peter Mayen Majongdit, były minister ds. humanitarnych, którego Kiir zdymisjonował w listopadzie 2022 r., stoi na czele Ludowej Partii Liberalnej.

Jak przebiega głosowanie

Aby wygrać w pierwszej turze, kandydat na prezydenta musi zdobyć ponad połowę ważnych głosów. Jeśli nikt nie osiągnie tego progu, dwóch najlepszych kandydatów zmierzy się w drugiej turze w ciągu 60 dni.

Wyborcy wybierają również Narodowe Zgromadzenie Ustawodawcze, niższą izbę parlamentu. Ustawa podpisana we wrześniu zmniejszyła liczbę jego członków z 650 do 270. Część mandatów obsadza się w okręgach geograficznych, część z list partyjnych, a część z list zarezerwowanych dla kobiet. Gubernatorzy i zgromadzenia wybierani są w 10 stanach.

Rejestracja odbywa się osobiście i w formie papierowej. Osoby bez krajowego dowodu tożsamości lub paszportu mogą posłużyć się zaświadczeniem od lokalnego wodza – poinformowała 12 października Krajowa Komisja Wyborcza.

Jak doszło do tego pojedynku

Wybory miały się pierwotnie odbyć w 2015 r. i były przekładane czterokrotnie. W 2013 r. wybuchła wojna domowa, a porozumienie pokojowe z 2018 r. powołało rząd przejściowy oparty na podziale władzy, którego działalność miała się zakończyć wyborami.

1 lipca 2026 r. parlament zmienił to porozumienie tak, że przed wyborami nie są już wymagane spis powszechny ani stała konstytucja. Posłowie opozycji zakwestionowali legalność tej zmiany. 22 września Kiir podpisał nowelizację ordynacji wyborczej i rozwiązał rząd przejściowy, w tym parlament, oraz odwołał wiceprezydentów.

Riek Machar, wieloletni rywal prezydenta i przywódca głównej partii opozycyjnej, SPLM w Opozycji, od marca 2025 r. przebywa w areszcie domowym. Toczy się przeciwko niemu proces pod zarzutem zdrady stanu i zabójstwa; on sam zaprzecza zarzutom. Jego partia sprzeciwia się przeprowadzeniu głosowania w grudniu.

Co dalej

1. 1 lipParlament rezygnuje ze spisu powszechnego i konstytucji jako warunków
2. 31 sieKornelio Kon Ngu ogłasza start w wyborach prezydenckich
3. 22 wrzKiir podpisuje ordynację wyborczą i rozwiązuje rząd przejściowy
4. 12 paźKomisja dopuszcza zaświadczenia od wodzów przy rejestracji
5. dzisiaj
6. 22 gruDzień głosowania

Krajowa Komisja Wyborcza, której od września przewodniczy Gabriel Bol Deng, zapowiedziała, że ogłosi rozpoczęcie rejestracji wyborców, gdy materiały dotrą do punktów rejestracyjnych w 10 stanach i 3 obszarach administracyjnych. Nie opublikowała harmonogramu zgłaszania kandydatów ani godzin głosowania.

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą Kiir pozostaje na stanowisku z pełnią uprawnień do czasu objęcia urzędu przez nowo wybranego prezydenta. Daty tego wydarzenia nie ogłoszono.