Σερβία: Ο Βούτσιτς απέναντι στη φοιτητική λίστα στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου

Ποιοι είναι υποψήφιοι

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς ηγείται της λίστας «Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία», που έχει ως κορμό το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), ένα δεξιό κόμμα. Ήταν πρόεδρος έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026 και είναι ο υποψήφιος της λίστας για την πρωθυπουργία. Η προεκλογική εκστρατεία της λίστας επικεντρώνεται στο βιοτικό επίπεδο.

Η «Φοιτητική Λίστα – Οι Φοιτητές Νικούν» προέρχεται από το φοιτητικό κίνημα που ηγείται των διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς από τον Νοέμβριο του 2024. Πρώτος από τους 250 υποψηφίους της είναι ο Ίλια Σρντάνοβιτς, καρδιολόγος και καθηγητής ιατρικής. Το πρόγραμμά της έχει στο επίκεντρο την καταπολέμηση της διαφθοράς και του εγκλήματος. Τη στηρίζουν αρκετά κόμματα της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων το Δημοκρατικό Κόμμα.

Ο Ίβιτσα Ντάτσιτς, ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος Σερβίας (SPS), είναι επικεφαλής μιας λίστας του κόμματός του και τριών μικρότερων. Η «Ευρωπαϊκή Σερβία», με επικεφαλής τη Μαρίνικα Τέπιτς και τον Ζντράβκο Πόνος, ενώνει φιλοευρωπαϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης. Επτά λίστες εκπροσωπούν εθνικές μειονότητες.

Πώς διεξάγεται η ψηφοφορία

Κάθε ψηφοφόρος επιλέγει μία λίστα σε μία ενιαία εκλογική περιφέρεια που καλύπτει όλη τη χώρα. Οι 250 έδρες κατανέμονται στις λίστες αναλογικά με τις ψήφους τους. Μια λίστα χρειάζεται τουλάχιστον το 3% των ψήφων που ρίχτηκαν για να κερδίσει έδρες· οι λίστες των εθνικών μειονοτήτων εξαιρούνται. Η πλειοψηφία είναι 126 έδρες.

Τα εκλογικά τμήματα ανοίγουν στις 07:00 και κλείνουν στις 20:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης, στη Σερβία και στο εξωτερικό. Στις 25 Οκτωβρίου εκλέγεται μόνο το κοινοβούλιο.

Πώς έφτασε ως εδώ η αναμέτρηση

Την 1η Νοεμβρίου 2024 ένα στέγαστρο από σκυρόδεμα κατέρρευσε στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Νόβι Σαντ, σκοτώνοντας 16 ανθρώπους. Ακολούθησαν διαδηλώσεις υπό την ηγεσία φοιτητών με αίτημα τη λογοδοσία για τη διαφθορά, οι οποίες συνεχίζονται εδώ και σχεδόν δύο χρόνια.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 ο Βούτσιτς διέλυσε το κοινοβούλιο που είχε εκλεγεί στις 17 Δεκεμβρίου 2023 και προκήρυξε τις εκλογές, περισσότερο από έναν χρόνο πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία. Η Φοιτητική Λίστα κατέθεσε τη λίστα των υποψηφίων της στις 14 Σεπτεμβρίου με 69.099 έγκυρες υπογραφές ψηφοφόρων· απαιτούνται 10.000.

Ο Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία στις 27 Σεπτεμβρίου 2026. Η δεύτερη θητεία του, η τελευταία που επιτρέπει το σύνταγμα, επρόκειτο να λήξει τον Μάιο του 2027. Η Άνα Μπρνάμπιτς, πρόεδρος του κοινοβουλίου και πρώην πρωθυπουργός, ανέλαβε καθήκοντα προσωρινής προέδρου.

Τι ακολουθεί

Η Κρατική Εκλογική Επιτροπή, η οποία διεξάγει την ψηφοφορία, έχει εγκρίνει 17 λίστες· μία αποσύρθηκε. Αναφέρει ότι τα προσωρινά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν εντός 24 ωρών από το κλείσιμο των καλπών.

Η νέα Εθνοσυνέλευση πρέπει να συνέλθει το αργότερο 30 ημέρες μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων. Στη συνέχεια έχει 90 ημέρες για να εκλέξει κυβέρνηση. Αν δεν το πράξει, διαλύεται.

Ξεχωριστές εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου πρέπει να διεξαχθούν έως τις 27 Δεκεμβρίου 2026.